Vraag 29: Hoe herken je je boeddhistische leraar, en aan welke criteria moet hij/zij voldoen?
Op 4 januari stond met 41 procent van de stemmen één vraag op de eerste plaats van de cybermonnik-poll:

Hoe herken je je boeddhistische leraar, en aan welke criteria moet hij/zij voldoen?

Het antwoord van de cybermonnik van deze maand, Kaye Miner:

Omdat het boeddhistische pad en de rol van boeddhistische leraren op dat pad ingewikkeld, verwarrend en een beetje lastig kan zijn, kan het moeilijk worden om op een goede en veilige wijze hierin te navigeren. Maar een gezond relatie met de voor u juiste spirituele leraar wordt onbetaalbaar vanwege de inspiratie, het levende voorbeeld voor uw eigen ontwikkeling en de steun die we van zo’n kostbare gids kunnen ontvangen. Een gekwalificeerd externe leraar helpt u uw eigen interne leraar – uw eigen innerlijke wijsheid – ontwikkelen.

De belangrijkste woorden zijn: 'uw kritische wijsheid nooit opgeven'. Geef uw vermogen en uw verantwoordelijkheid om mensen en ideeën grondig te analyseren en onderzoeken nooit op. Waarom? Jammer genoeg is het de realiteit dat er mensen in onze wereld zijn die menen dat ze gekwalificeerd zijn om ons naar spirituele volmaaktheid te begeleiden terwijl ze zelf nog met een gebrek aan bekwaamheid kampen. Misschien goed bedoeld, maar...

En er zijn ook studenten die soms het onmogelijke verwachten van een leraar. Verwachtingen dat de leraar meteen realisaties in de student gaat toveren, dat hij/zij al een boeddha is, helemaal volmaakt met alle antwoorden zodat de student eigenlijk niet veel zelf hoeft te doen, behalve een houding van liefde tegenover de leraar te hebben.

We moeten goed naar onszelf kijken en vragen: Heb ik eigenlijk een leraar nodig? Waarom? Ben ik volwassen genoeg en er klaar voor? Ben ik bereid om er de noodzakelijke toewijding en energie in te steken zodat het een gezonde relatie wordt?

Zijne Heiligheid de Dalai Lama werd eens gevraagd: “Waarom wordt er zoveel waarde gehecht aan die spirituele leraar? Kan het niet zonder leraar?” Zijn antwoord was heel duidelijk. Zijne Heiligheid antwoordde: “Als je van het boeddhisme enige kennis wil hebben, dan hoef je geen leraar te hebben. Er is zoveel gepubliceerd inmiddels in de vorm van boeken, dat je heel veel kennis kunt verzamelen zonder leraar. Maar als je die verschillende boeken leest zul je op een gegeven ogenblik vragen krijgen. De antwoorden op die vragen zul je niet vinden, tenzij je contact maakt met een spirituele leraar. Wanneer je bovendien, naast complete en correcte kennis en het beantwoorden van je vragen, ook nog realisaties wilt ontwikkelen van het pad, dat wil zeggen dat je ernaar streeft dat je die bijzondere kwaliteiten waar het boeddhisme over spreekt in je eigen geest tot ontwikkeling wilt brengen, dan heb je daar de zegeningen en de inspiratie van de levende traditie voor nodig. Die krijg je niet alleen uit boeken. Mocht je het pad in je eigen geest willen ontwikkelen, niet alleen in de vorm van kennis maar in de vorm van de praktijk, dan is het nodig om een volledig gekwalificeerde leraar te zoeken, die te vinden en die te volgen.”

Het is belangrijk om te weten wat de normen, de criteria, de kwalificaties van zowel leraar en student zijn, om verkeerde verwachtingen, fouten en problemen te vermijden.

Er zijn verschillende niveaus en manieren om het boeddhistische pad te oefenen. We vinden in de boeddhistische leer hele duidelijke beschrijvingen van de vereiste kwalificaties van leraren in de stadia van dat pad.

Dus het hangt af van het niveau van de beoefening, van wat een student wil bereiken of ervaren en wat een leraar kan bieden. Er zijn bijvoorbeeld verschillen tussen de kwalificaties, kennis en realisaties van een meditatiebegeleider, een hoofdleraar in het boeddhisme op een universiteit, een begeleider van een introductiecursus, een leraar van boeddhistische psychologie en filosofie, een rituele instructeur en een spirituele mentor.  

Hoe geavanceerder en diepgaander, in termen van het niveau van de leer, of de leefregels en geloften die ze geven, hoe meer talenten, capaciteiten en positieve eigenschappen heeft de leraar nodig.

Op alle niveaus horen boeddhistische leraren ethisch en vriendelijk te handelen, mededogen en geduld te hebben, zonder pretenties, en emotioneel volwassen te zijn.

Voor een volledige gekwalificeerde leraar in de Mahayana boeddhistische traditie, een spirituele mentor, noemde de Indiase wijsgeer Aryadeva in zijn Vierhonderd Verzen over de Filosofie van de Middenweg tien kwaliteiten. Die kwaliteiten bepalen hun stabiliteit van geest, hun realisaties en hun vaardigheid om anderen te begeleiden.

De volledige gekwalificeerde leraar heeft een volledige zuivere motivatie omdat hij/zij geen enkele andere motivatie heeft dan het welzijn van de studenten te bevorderen. Hij/zij heeft niet de wens er geld mee te verdienen, of de hoop er financieel rond van te komen. Hij/zij is zuiver gemotiveerd in de hoop dat de studenten er realisaties opdoen, waar zij gelukkiger van worden. En het meest belangrijke: de volledig gekwalificeerde leraar moet inspirerend voor ons werken.

Een spirituele leraar moet goed geïnformeerd, bedreven, kundig enzovoort zijn over het spirituele pad dat hij/zij onderwijst, moet weten wat er dient te worden opgegeven of te worden voorkomen willen we bevrijding bereiken, en wat er dient te worden ondernomen of te worden ontwikkeld wanneer we bevrijding willen bereiken.

Soms ontstaat er het volgende dilemma: immers, er wordt ons geadviseerd een volledige gekwalificeerde leraar te vinden, iemand die geschikt is, (in de Mahayana traditie zelfs op tien manieren), maar hoe weten wij nu of een leraar die we ontmoeten wel getraind is in hogere morele zelfdiscipline, concentratie, wijsheid, mededogen enzovoort?

Gedeeltelijk kunnen we natuurlijk een eerste indruk zelf vormen, en aan de hand van deze eerste indruk van het gedrag en van hoe iemand overkomt kunnen we enigszins iets opmaken over het al dan niet aanwezig zijn van dit soort kwaliteiten. Verder kunnen we aan anderen die de leraar in kwestie beter kennen vragen om bepaalde kwaliteiten of het ontbreken daarvan toe te lichten. Wanneer we een bepaalde leraar onderzoeken, dan kunnen we vragen aan zijn assistenten en aan andere leerlingen wat we willen weten over die leraar.

Het is logisch dat we niet moeten afgaan op wat één of twee mensen zeggen, maar dat we echt een grondig onderzoek moeten verrichten. Zo'n beetje als in een enquête, waarbij we echt heel veel mensen ondervragen. En een leraar die echt uitblinkt, is meestal in bepaalde kringen min of meer bekend, en dan is het dus ook niet zo moeilijk informatie op te vragen of te achterhalen.

En onthoud altijd, zoals wijlen Lama Thubten Yeshe zei: gebruik je eigen wijsheid (oftewel je gezond verstand!)


Heeft u zelf een vraag aan de cybermonnik? Stel hem dan hier.

Forum > Cybermonnik

Pagina: 1 2

Leraar of niet? Datum: 14-5-2011 Auteur: ujukarin Quote Ja, dat is wel een goede samenvatting. Of je het nu groepsdynamiek noemt of simpelweg je voornemen om tenminste te luisteren naar wat iedereen in de groep zegt, ook al staat je dat momenteel niet zo aan ;-) Ujukarin

11-5-2011  martin @ujukarin: thanx - Quote N/P. Kijk toevallig net weer even. Bedankt voor je antwoord. Als ik jou goed begrijp is de sangha belangrijk omdat deze (o.a.) een kritisch klankbord vormt ten opzichte van mijn eigen houding en gedrag. De groep is daarbij belangrijk (leid ik even af) omdat groepsdynamiek ervoor kan zorgen dat ik kritische figuren niet onmiddellijk niet meer wil zien. Dat kan ik volgen. Maar daarmee heb ik voor mezelf ook voldoende antwoord. Dankjewel!

Leraar/sangha Datum: 6-5-2011 Auteur: ujukarin Quote @Martin Sorry voor vertraging, zat in Azi? voor o.a. lesgeven. Ja en nee. De kern van een sangha is dat het een iets vastere groep vrienden/vriendinnen is die elkaar op het spirituele pad verder helpt. Dus buiten formeel boeddhisme: geen enkel probleem, dat past zelfs precies in hoe Boeddha zelf zijn leer definieerde in het beroemde antwoord aan Maha-Prajapati. Maar gewoon iedereen die: neen. Het punt is namelijk dat vele spiri-shoppers die m.i. zichzelf voor de gek houden met stukjes boeddhisme zonder een sangha te willen vormen alleen vrienden/vriendinnen om zich heen zoeken die positieve feedback geven. Zodra er ook maar enig kommentaar is in de vorm van Ujukarin je blaast hiermee alleen je ego nieuw leven in dan wensen ze die vriend/vriendin voorlopig niet meer te zien. In een sangha helpt dat soort feedback je juist (of ie nu terecht is of niet, daar praat je dan samen over). Dus in die zin neemt de sangha de rol op zich die in sommige scholen perse de leraar moet zijn.

22-3-2011  martin @ujukarin - Quote Thanks, en helder. Dat verlichting bereiken zonder sangha niet kan is dogma en leidt tot een cirkelredenering. Ik heb nogal een moeite met dogmatisme. (Mss. dat ik me daarom nogal aangetrokken voel tot een -in zijn tijd- non-conformist als Ch?gyam Trungpa Rinpoche). Mag ik in jouw ogen de sangha ook breder uitleggen, nl. niet als zijnde een Buddhistische gemeenschap, maar als iedereeen met een kritische levenshouding, al dan niet op spirituele leest geschoeid? Ben benieuwd naar je mening. Thankx!

leraar of niet. Datum: 14-3-2011 Auteur: nakhon Quote Ik zie een probleem in de vermelde uitleg voor het wel of niet nodig hebben van een leraar. Ook het antwoord laat namelijk zien dat we zelf een leraar uitzoeken. Hoe kunnen we een leraar beoordelen of het door anderen gegeven advies met betrekking tot een leraar? Dat kan niet anders als door het eigen denken. De leraar wordt wel of niet uitgekozen op basis van het eigen denken. Het wel of niet opvolgen van een advies wordt bepaald op basis van het eigen denken. Uiteindelijk is ook hierin alles te herleiden tot het eigen denken. Als je geen antwoorden op je vragen kunt vinden in de boeken, of door middel van andere publicaties zoals bijvoorbeeld op het internet dan zou ik zeggen dat dat toch betekent dat de ionformatie in de beschikbare literatuur onvolledig is. Waarom is dat dan zo? Geven de boeken geen antwoorden op vragen? Waarom niet? Waarom heb je zegeningen en de inspiratie nodig van de levende traditie? Is het niet zo dat het gewoon een kwestie is van het pad volgen - de praktijk - zoals dat beschreven is in zoverre dat overeenkomt met de aanwijzingen van Boeddha? Waarom wordt door de Dalai Lama niet uitgelegd waarom we de zegeningen en inspiratie nodig hebben van een leraar want zo klinkt het meer als een voorschrift.